ร้านจิตรลดา ในมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ
กำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๒๐ หลังจากการก่อตั้งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ เป็นเวลา ๑ ปีครึ่ง
สืบเนื่องมาจาก การที่สมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานอาชีพเสริมแก่แม่บ้านชาวนา-ชาวไร่ เพื่อให้มีรายได้เพิ่มพิเศษ เละเพื่อฟื้นฟูรักษาศิลปะพื้นบ้านของ
ไทยไว้ เริ่มต้นด้วยการพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ในการลงทุนวัสดุ อุปกรณ์ และจัดหาครูให้การฝึกอบรม ต่อมาผู้มีจิตศรัทธาทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเงินเพื่อการนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดตั้งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพขึ้น และพระราชทานนามว่า มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ
อาชีพเสริมที่พระราชทานแก่ชาวบ้าน ได้แก่ การทอผ้าฝ้าย ผ้ายกไหม ปักซอยแบบไทย จักสาน ประดิษฐ์ ดอกไม้นานาพรรณ และการถักลูกไม้โครเชต์ ซึ่งผลผลิตจากงานฝีมือดังกล่าวมีมากเพิ่มขึ้นทุกปี
ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค นางสนองพระโอษฐ์ผู้รับสนองพระราชเสาวนีย์ดำเนินการตามพระราชประสงค์เห็นว่า ควรจะได้เผยแพร่ผลงานฝีมือเหล่านี้แก่ผู้สนใจได้รับรู้ และสนับสนุนโดยการเลือกซื้อ ผลงานชิ้นที่ถูกใจ รายได้จากการจำหน่ายก็จะได้นำไปเป็นทุนหมุนเวียนในมูลนิธิต่อไป
จึงได้นำความกราบบังคมทูลพระกุณาขอเปิดร้านจำหน่ายผลผลิตจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ เป็นการถาวร เมื่อได้รับพระราชานุญาตและทรงพระกรุณา ให้ใช้ชื่อ ร้านจิตรลดา แล้วจึงได้เปิดร้านจิตรลดาแห่งแรกขึ้น ณ ศูนย์การค้าโอเรียลเต็ลพลาซ่า (โอเรียลเต็ลเพลสในปัจจุบัน) เมื่อวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๒๐
ปรากฏว่า มีผู้นิยมใช้ผลิตผลที่ร้านจิตรลดาจัดจำหน่ายมากเกินคาด เพราะเป็นผลิตผลที่ประณีตน่ใช้สอย และนอกจากจะได้ของที่ถูกใจแล้วยังได้กุศลอีกด้วย เนื่องจากรายได่ที่นำเข้าร้านจิตรลดานั้นจะกลับคืนไปช่วยเหลือชาวบ้านผู้ผลิตให้มีกำลังใจผลิตผลงานต่อไป
ร้านจิตรลดาจึงขยายออกเป็นหลายสาขา แต่ละสาขามีประธานร้าน และอาสาสมัครดำเนินการผลัดเปลี่ยน หมุนเวียนกันในรอบสัปดาห์ และมีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานเท่าที่จำเป็น
ณสิ้นปี ๒๕๔๘ ร้านจิตรลดามีสาขา ๑๓ สาขา และมีสำนักงานอำนวยการร้านจิตรลดาอยู่ในบริเวณสวนจิตรลดา
|